رونمایی از فناوری کراکینگ حرارتی؛ تحول در مدیریت پسماند ایران / یک مخترع و پژوهشگر محیط زیست پس از نزدیک به دو دهه تحقیق و توسعه، موفق به طراحی و ساخت دستگاهی شده است که میتواند معادلات مدیریت پسماند در کشور را تغییر دهد. این دستگاه که با فناوری کراکینگ حرارتی کار میکند، پسماندهای شهری و صنعتی را به محصولاتی با ارزش افزوده بالا از جمله سوخت مایع، گازوئیل، بنزین و کود کشاورزی تبدیل میکند.
به گزارش پایگاه خبری تولیدگران کارآفرین، به نقل از حسن رئیسی، سیداسماعیل خاتمینژاد، مخترع و فعال حوزه محیطزیست، با اشاره به معضل دیرینه پسماند در کشور اظهار داشت: انباشت زباله و تولید شیرابههای سمی ناشی از دپوی غیراصولی، به ویژه در استانهای شمالی و مرکزی، به بحرانی جدی تبدیل شده است. این شیرابهها سالهاست که به آبهای زیرزمینی، رودخانهها و دریای خزر نفوذ کرده و اکوسیستم منطقه را تهدید میکند.
وی با انتقاد از نبود مدیریت یکپارچه در تفکیک و بازیافت افزود: در بسیاری از کشورهای اروپایی و حاشیه خلیج فارس، زباله به عنوان یک منبع سرمایهگذاری دیده میشود؛ اما در ایران همچنان نگاه حذفی به پسماند وجود دارد و پروژههای بازیافت نیمهکاره رها میشوند.
خاتمینژاد که سابقه طراحی چندین دستگاه تصفیه و بازیافت را در کارنامه دارد، درباره جدیدترین دستاورد خود توضیح داد: دستگاه کراکینگ حرارتی قادر است انواع زبالههای کربندار شامل پلاستیکها، پسماندهای پلیمری، زبالههای تر، پسماندهای بیمارستانی و حتی ریجکتهای غیرقابل استفاده را به محصولات هیدروکربنی تبدیل کند.
مراحل عملکرد این دستگاه به شرح زیر است:
۱. ورودی مواد: پسماندهای تفکیکشده از مبدأ یا خطوط پردازش، پس از فشردهسازی وارد راکتور اصلی میشوند.
۲. فرآیند کراکینگ: مواد در دمای کنترلشده تجزیه حرارتی شده و به گازهای هیدروکربنی تبدیل میشوند.
۳. تقطیر و تفکیک: محصولات تولیدی وارد برج تقطیر شده و به فرآوردههای نهایی مانند بنزین، گازوئیل، مازوت، قیر و روغن پایه تفکیک میشوند.
به گفته این مخترع مازندرانی، محصولات خروجی این دستگاه طیف وسیعی از نیازهای صنعتی و کشاورزی را پوشش میدهند:
· سوختهای صنعتی و نقلیه: تولید گازوئیل، بنزین، اکتان و حتی سوخت هواپیما از پسماندهای پایه نفتی.
· کود کشاورزی: تبدیل زبالههای تر که پیشتر با تولید شیرابه محیطزیست را آلوده میکردند، به کودهای مفید برای بخش کشاورزی.
· سوخت جایگزین (RDF): تولید سوخت کمآلاینده برای صنایع پرمصرفی مانند کارخانههای سیمان.
· کربن سیاه: استخراج ماده اولیه مورد نیاز صنایع شیمیایی، لاستیکسازی و رنگسازی.
خاتمینژاد با اشاره به مزیت رقابتی این فناوری تصریح کرد: این دستگاه با مصرف برق پایین و بهرهگیری از فناوری بومی، ارزش افزوده بالایی ایجاد میکند. موادی که تا دیروز به عنوان زباله بیارزش دفن میشدند، امروز به سوخت و مواد اولیه صنعتی تبدیل میشوند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: با وجود کارایی بالای این دستگاه و نمونههای مشابه، متأسفانه حمایت کافی از فناوریهای نوین پسماند در کشور صورت نمیگیرد. اگر برنامهریزی اصولی و سرمایهگذاری هدفمند انجام شود، میتوانیم علاوه بر حل بحران محیطزیست، از خروج ارز برای واردات سوخت نیز جلوگیری کنیم.
